Chrząstka stawowa tworzy kilkumilimetrową warstwę na powierzchniach stawowych. Grubość tej warstwy wynosi 2 - 7 mm w zależności od funkcji i obciążenia. Odpowiedzialna jest przede wszystkim za zminimalizowanie tarcia w stawie, umożliwienie odpowiedniego rozkładu obciążeń w stawach i ich przenoszenia oraz za absorpcję tych obciążeń.
Kluczowym problemem chrząstki jest to, że nie jest ona unaczyniona, a odżywienie jej następuje przede wszystkim poprzez płyn stawowy. Niestety takie odżywienie nie daje jej możliwości na prawidłowe gojenie, odtwarzanie czy regenerację. Dlatego, przy jej leczeniu niezbędna jest pomoc osób trzecich (lekarzy, fizjoterapeutów).
Dysfunkcje chrząstki stawowej - przyczyny i objawy

Dysfunkcje chrząstki najczęściej powstają w wyniku jej urazów (np. uraz bezpośredni przy gwałtownym uderzeniu kość o kość), powtarzających się mikrourazów, uszkodzeń zwyrodnieniowych lub chorób współistniejących (np. martwica kostno-chrzęstna).
Wg. amerykańskiego ortopedy A.Sellards, uszkodzenie chrząstki stawowej dotyczy nawet 10 - 12% populacji na świecie. Zmiany w jej obrębie mogą wywoływać bolesność i opuchliznę stawu. Pacjenci często odczuwają blokadę kolana lub "chrupanie w kolanie". Ortopeda, dr Michał Drwięga uważa, że najlepszym zobrazowaniem uszkodzonej chrząstki jest badanie artroskopowe.
Diagnozowanie stawu za pomocą artroskopii
Podczas badania artroskopowego, które polega na wprowadzeniu przez małe nacięcie w skórze światłowodu z kamerą, lekarz ma możliwość dokładnej obserwacji stawu. Następnie, na podstawie tego diagnostycznego badania przeprowadzone jest odpowiednie leczenie.
Decyzja o sposobie dalszego leczenia zostaje podjęta na podstawie stopnia i rozległości uszkodzenia chrząstki. Odpowiednia terapia powinna zostać przeprowadzona na każdym etapie defektu tej tkanki, ponieważ im bardziej jest ona zniszczona, tym trudniejsza jest późniejsza terapia oraz powrót do pełnej, fizycznej sprawności.
Chondrektomia w leczeniu uszkodzeń chrząstki

Podstawowym sposobem leczenia powierzchownych uszkodzeń chrząstki jest leczenie objawowe - tzw. shaving i chondrektomia. Chondrektomia polega na usunięciu, oddzielających się, martwych i niestabilnych fragmentów chrząstki (częściowa chondrektomia).
Zabieg ten ma na celu zmniejszenie bólu i poprawę funkcji stawu u pacjentów z poważnymi uszkodzeniami chrząstki. Chondrektomia jest stosowana głównie w przypadku chondromalacji rzepki, ale może być również przeprowadzana w przypadku innych uszkodzeń chrząstki stawowej, takich jak osteochondromatoza czy uszkodzenia spowodowane urazami.
Po zabiegu konieczna jest rehabilitacja, która ma na celu przywrócenie pełnej funkcji stawu.
Artroskopia wykonywana jest w znieczuleniu. Rodzaj znieczulenia zależy od wspólnego uzgodnienia między pacjentem a anestezjologiem. Zabieg trwa ok. 60 minut, a czas hospitalizacji wynosi ok. 3 dni.
Artroskopowa chondrektomia jest zabiegiem refundowanym przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Można, również poddać się tej terapii w prawie każdej prywatnej klinice ortopedycznej.
Przykładowe ceny zabiegu artroskopowej chondrektomii:
- Szpital Specjalistyczny im. Świętej Rodziny (Rudna Mała) 3 300 zł
- Krajewski Ortopeda (Poznań) 3 500 zł
- Centrum Diagnostyczno-Lecznicze "Barska" (Włocławek) 2 600 zł
Źródła:
- Tomasz Piontek, Paweł Bąkowski, Kinga Ciemniewska-Gorzela, Jakub Naczk, "Arthroscopic Treatment of Chondral and Osteochondral Defects in the Ankle Using the Autologous Matrix-Induced Chondrogenesis Technique" (www.sciencedirect.com), ScienceDirect, 2015
- Adrian Blasiak, Graeme P. Whyte, Boguslaw Sadlik i inni, "Morphologic Properties of Cartilage Lesions in the Knee Arthroscopically Prepared by the Standard Curette Technique Are Inferior to Lesions Prepared by Specialized Chondrectomy Instruments" (journals.sagepub.com), Sage Journals, 2017
- Andrea Fontana, "A Novel Technique for Treating Cartilage Defects in the Hip: A Fully Arthroscopic Approach to Using Autologous Matrix-Induced Chondrogenesis" (www.jointoperations.co.uk), www.jointoperations.co.uk, 2012
- W. Widuchowski i inni, "Współczesne możliwości leczenia uszkodzeń chrząstki stawowej – ze szczególnym uwzględnieniem staw" (docplayer.pl), docplayer.pl