Jak twierdzą eksperci z US Association for Psychological Science, kiedy mózg nie otrzymuje fizycznych sygnałów o niezadowoleniu bądź smutku, nie intensyfikuje negatywnych uczuć. Innymi słowy, kiedy dana osoba nie okazuje emocji poprzez mimikę (nie marszczy czoła, nie krzywi się itp.), nie odczuwa smutku w takim stopniu, jak w sytuacji, w której wyrażałaby go odpowiednią miną.
Jednak należy pamiętać, że wpływ mimiki na emocje jest złożony i nadal wymaga dogłębnych badań.
Wpływ botoksu na emocje

Zastrzyki toksyny botulinowej, substancji określanej potocznie botoksem, wywołują paraliż mięśni twarzy odpowiedzialnych za marszczenie czoła (działanie przyczyniające się m.in. do powstawania zmarszczek). Iniekcje mają na celu odmłodzenie wyglądu pacjenta i spłycenie bruzd.
Naukowcy z Uniwersytetu w Wisconsin niedawno odkryli coś jeszcze. Po przeprowadzeniu serii eksperymentów na grupie 40 ochotników doszli do zaskakujących wniosków – z ich badań wynika, że poprzez blokadę mięśni twarzy można „oszukać” mózg i opóźnić reakcję umysłu na bodźce wywołujące negatywne emocje.
Uczestnikom testów wstrzyknięto w czoło niewielką ilość preparatu, a przed i po iniekcji poproszono ich o przeczytanie kilku wypowiedzi, do których mieli się ustosunkować emocjonalnie. Okazało się, że po przyjęciu zastrzyku badani potrzebowali więcej czasu na prawidłową reakcję na bodziec – zarówno negatywny, jak i pozytywny.
Jak tłumaczy prof. Arthur Glenberg, który przewodniczył przeprowadzanym testom, wywołany botoksem paraliż mięśni twarzy zakłóca szybką analizę impulsów przesyłanych przez i do mózgu. W normalnej sytuacji mózg wysłałby do mięśni odpowiednie sygnały, wskutek czego człowiek zareagowałby na negatywne emocje adekwatną mimiką (np. wyrażającą smutek).
Jednak w przypadku działania toksyny botulinowej przetwarzanie emocji zajmuje więcej czasu. Warto jednak zaznaczyć, że mechanizmy biologiczne tej reakcji nie są jeszcze w pełni zrozumiane.
Możliwe ryzyko związane z botoksem
Naukowcy z Bernard College w Nowym Jorku przestrzegają przed przyjmowaniem botoksu w niższych partiach twarzy, jako powód podając możliwość unieruchomienia mięśni odpowiedzialnych za uśmiechanie się.
W takiej sytuacji toksyna botulinowa doprowadziłaby nie tylko do „paraliżu smutku”, ale i – zgodnie z teorią o zakłócaniu analizy sygnałów – do opóźnienia odczuwania radości.
Ważne jest, aby pacjenci byli świadomi, że botoks, mimo swoich korzyści estetycznych, nie jest pozbawiony ryzyka. Efekty niepożądane, takie jak opóźnienie w odczuwaniu emocji, mogą wpływać na codzienne życie i relacje międzyludzkie.
Aktualne badania i przyszłość terapii botoksem

Obecnie prowadzone są dalsze badania nad wpływem Botoksu na emocje i samopoczucie psychiczne. Naukowcy starają się zrozumieć, jak długo utrzymują się efekty „paraliżu emocji” i czy można je wykorzystać w terapii niektórych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja.
Badania nad emocjami i samopoczuciem
Wstępne wyniki są obiecujące, pokazując, że botoks może mieć potencjał jako uzupełnienie klasycznych metod leczenia depresji. W ostatnich latach przeprowadzono liczne badania dotyczące zastosowania toksyny botulinowej (botoksu) w leczeniu zaburzeń nastroju, takich jak depresja i stany lękowe.
Wstrzyknięcie botoksu w okolice gładzizny czoła (obszar między brwiami) nie tylko wygładza zmarszczki, ale również wpływa na obszary mózgu odpowiedzialne za regulację emocji, takie jak ciało migdałowate.
Potencjał terapeutyczny botoksu
W badaniach przeprowadzonych przez dr. Erica Finzi z Uniwersytetu Jerzego Waszyngtona, pacjenci z depresją oporną na leczenie doświadczyli znacznej poprawy po podaniu botoksu w okolicę gładzizny czoła. Podobne efekty zaobserwowano u pacjentów z zaburzeniami lękowymi.
Metaanaliza kilku badań wykazała, że skuteczność botoksu w łagodzeniu objawów depresji była ponad dwukrotnie wyższa niż najlepszych dostępnych doustnych leków przeciwdepresyjnych.
Chociaż wyniki badań są obiecujące, konieczne są dalsze, szerzej zakrojone badania kliniczne, aby w pełni ocenić skuteczność i bezpieczeństwo stosowania botoksu w leczeniu zaburzeń nastroju.
Nowe kierunki badań mogą również obejmować zastosowanie Botoksu w terapii innych zaburzeń emocjonalnych oraz badanie jego wpływu na różne grupy demograficzne, co pozwoli na indywidualizację terapii i zwiększenie jej skuteczności.
Źródła:
- David A. Havas, Arthur M. Glenberg, Karol A. Gutowski i inni, "Cosmetic use of botulinum toxin-a affects processing of emotional language", Psychological Science, 21(7), 895-900, 2010
- Jennie D. Lakenan, "Effects of Bot ects of Botox Injections on Cognitiv x Injections on Cognitive-emotional Experience e-emotional Experience", Journal of Psychology, 10(1), 2015
- Redakcja, "Psychologiczne konsekwencje stosowania botoksu w kosmetyce", https://www.kosmetologiaestetyczna.com/, 2012
- Dariusz J. Nasiek, "Zastrzyki z botoksu mogą zmniejszyć objawy zespołów lękowych (anxiety) i depresji" (poland.us), Dziennik Polonijny, 2021
- Rzeczpospolita, "Botoks wpływa na kontrolę emocji. Pomaga na depresję i borderline", 2023
- Alicja Kostecka, "Toksyna botulinowa może pomóc w leczeniu depresji", Medscape, 2019