Toksyna botulinowa, mimo upływu czasu, wciąż jest szeroko wykorzystywana w leczeniu objawów starzenia się. To naturalne, oczyszczone białko produkowane przez bakterie Clostridium botulinum, jest uważane za śmiertelną truciznę. Jej istnienie odkrył niemiecki naukowiec Dr Kerner, który zajmował się zatruciami pokarmowymi w latach 20. XIX w. i stwierdził, że właśnie ta substancja odpowiada za chorobę.
Jednak sukces toksyny botulinowej w dermatologii estetycznej ma znacznie krótszą historię. Ponad 100 lat od jej odkrycia, w latach 50. ubiegłego wieku, odkryto, że wstrzyknięcie jej w mięsień powoduje jego rozkurcz, a co za tym idzie – wygładzenie pokrywającej go skóry.
W latach 80. amerykańska FDA zatwierdziła jej stosowanie u ludzi. Z jej pomocą leczy się zarówno bolesne spazmy mięśni, występujące np. w stwardnieniu rozsianym i innych chorobach neurologicznych, jak i dolegliwości ze strony pęcherza moczowego, migreny oraz wiele innych schorzeń.

Jednak prawdziwą sławę botoks zyskał właśnie jako środek spłycający zmarszczki. Na początku XXI w. Botox – będący nazwą handlową preparatu zawierającego toksynę botulinową A – był niemal wszędzie. Do dzisiaj jest stosowany z sukcesem w redukcji zmarszczek mimicznych.
Usuwanie "kurzych łapek" toksyną botulinową ma udokumentowaną skuteczność, a w samym 2015 r. wykonano ponad 4 mln wstrzyknięć Botoxu na świecie, jak informują statystyki International Society of Aesthetic Plastic Surgery.
Mechanizm działania botoksu
Iniekcje toksyny botulinowej w leczeniu kurzych łapek wykonuje się w bocznej części mięśnia okrężnego oka. Wywołuje to tymczasowy paraliż mięśnia, ponieważ zablokowane zostają synapsy nerwowo-mięśniowe, które umożliwiają jego skurcz. Kiedy ulega on rozluźnieniu, zmarszczki wokół oczu spłycają się.
Odpowiednia dawka i technika wstrzykiwania toksyny botulinowej pozwala na osiągnięcie efektu, który wygląda naturalnie i jednocześnie zmniejsza głębokość kurzych łapek.
Trwałość efektów
Wystarczy już jeden zabieg z użyciem botoksu, aby na okres 4-6 miesięcy zapomnieć o zmarszczkach na twarzy. W Journal of the American Academy of Dermatology lekarze opisali również wstrzykiwanie toksyny botulinowej bezpośrednio do mięśnia okrężnego oka podczas zabiegu chirurgicznego liftingu twarzy, co wydłużyło efekty zabiegu z 4-6 miesięcy do 9-14.
Warto pamiętać, że działanie toksyny botulinowej jest tymczasowe i aby utrzymać efekty, zabieg wymaga powtarzania co kilka miesięcy. Nie każdy pacjent jest odpowiednim kandydatem do zabiegu, dlatego przed jego wykonaniem niezbędna jest konsultacja z lekarzem, który oceni indywidualne potrzeby i stan zdrowia pacjenta.
Korzyści i skutki uboczne zabiegu
Niektórzy na sam dźwięk nazwy „Botox” wyobrażają sobie twarze jakoby „zamrożone” i pozbawione emocji. Jednak sami pacjenci po iniekcji toksyny botulinowej, jak piszą autorzy na łamach The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, uważają zabieg za bardzo korzystny dla ich wyglądu. Tak twierdzi ponad 80% z nich.

Korzyści psychologiczne po zabiegu:
- 59% pacjentów czuje się bardziej pewnych siebie,
- 49% odczuwa większy optymizm,
- ponad 1/4 jest bardziej aktywna społecznie i chętna do spędzania czasu w towarzystwie.
Żaden z ankietowanych nie stwierdził natomiast pogorszenia nastroju, lęku ani aspektów związanych z satysfakcją z własnego wyglądu, co przeczy niektórym przekonaniom o skutkach ubocznych wstrzykiwania botoksu.
Warto jednak mieć na uwadze, że jak każdy zabieg medyczny, iniekcje toksyny botulinowej mogą wiązać się z ryzykiem skutków ubocznych. Należą do nich m.in. opadanie powiek, bóle głowy, a także reakcje alergiczne. Przeprowadzenie zabiegu przez doświadczonego specjalistę minimalizuje ryzyko wystąpienia niepożądanych efektów.
Koszt zabiegu i dostępność
Usuwanie "kurzych łapek" toksyną botulinową kosztuje od 400-1100 zł za wstrzyknięcie w jedną okolicę.
Co wpływa na koszt zabiegu?
- Renoma i lokalizacja kliniki – ww większych miastach ceny mogą być wyższe ze względu na renomę specjalistów i większy popyt.
- Doświadczenie lekarza – bardziej doświadczeni specjaliści mogą pobierać wyższe opłaty za swoją wiedzę i umiejętności.
- Liczba jednostek botoksu – cena zależy od ilości użytych jednostek toksyny botulinowej. Standardowa dawka na kurze łapki to ok. 10-25 jednostek na stronę.
- Rodzaj preparatu
- Częstotliwość powtarzania zabiegu – efekt botoksu utrzymuje się od 3 do 6 miesięcy, co oznacza, że dla utrzymania efektu zabieg należy powtarzać.
- Botox (Allergan),
- Dysport (Ipsen),
- Azzalure (Galderma),
- Xeomin (Merz).
Wybór kliniki
Wskazówki dotyczące wyboru kliniki:
- ceny mogą się różnić w zależności od lokalizacji oraz doświadczenia lekarza,
- ważne jest wybieranie certyfikowanych klinik i doświadczonych specjalistów,
- przed podjęciem decyzji warto skonsultować się z lekarzem,
- ocena indywidualnych potrzeb i oczekiwań pacjenta jest kluczowa.
Podsumowując, toksyna botulinowa pozostaje popularnym wyborem wśród osób szukających rozwiązania na zmarszczki mimiczne, takie jak kurze łapki. Jej efekty estetyczne oraz psychologiczne korzyści sprawiają, że jest to zabieg warty rozważenia, zwłaszcza gdy jest wykonywany przez wykwalifikowanych specjalistów.
Źródła:
- Lowe, Nicholas J., et al., "Double‐blind, randomized, placebo‐controlled, dose‐response study of the safety and efficacy of botulinum toxin type A in subjects with crow's feet", Dermatologic surgery, 31.3, 257-262, 2005
- Guerrissi, Jorge O., "ntraoperative injection of botulinum toxin A into orbicularis oculi muscle for the treatment of crow’s feet.", Plastic and reconstructive surgery, 105.6, 2219-2225, 2000
- Keratoacanthoma, Giant, et al., "The botulinum toxin experience: results of a patient self-report questionnaire.", J. Clin Aesthetic Dermatol, 2.11, 37-40, 2009
- Cohen J.L., Fagien S., Ogilvie P. i wsp., "High Patient Satisfaction for up to 6 Months With OnabotulinumtoxinA Treatment for Upper Facial Lines", Dermatol. Surg., 48(11), 1191-1197, 2022
- Aleksandra Żerdzińska, "Zastosowanie toksyny botulinowej w praktyce dermatologicznej", Wiadomości dermatologiczne, 2024
- Soo-Kyung Lee, Myoung Shin Kim, Soon-Hyo Kwon i inni, "Efficacy, Safety, and Subject Satisfaction of PrabotulinumtoxinA for Moderate-to-Severe Crow’s Feet: A Phase IV, Multicenter, Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Trial" (www.mdpi.com), MDPI, 2023